Zeppelinmole Finans Rehberi — Bütçe Planlama
Bütçe Planlama
Gelir ve giderlerinizi düzenleyin, her ayın sonunu tahmin edilebilir hale getirin. Bu rehber, Türkiye'de yaşayan bir hanenin sürdürülebilir bir aylık bütçe kurması için sakin ve uygulanabilir adımlar sunar.
Eğitim amaçlıdır, kişisel finansal danışmanlık değildir. Banka veya resmi kurum sitesi değiliz.
Geliri yaz — Gideri ayır — Kalanı koru — Geliri yaz — Gideri ayır — Kalanı koru
Nereden başlamalı
Aylık bütçe nasıl yapılır, adım adım
Bütçe, parayı kısmak değil, nereye gittiğini görmektir. Üç aylık banka hareketlerinize bir akşam ayırın. Düzenli faturaları, market ve ulaşımı, sonra değişken harcamaları listeleyin. Rakamlar netleşince karar vermek kolaylaşır.
Bu sayfadaki yöntemler, maaşlı çalışanlar, düzensiz gelirle çalışanlar ve kalabalık haneler için aynı iskeleti kullanır. Fark, payların esnekliğindedir.
Tasarruf rehberini incele →Birinci hafta
Gelir ve gider takibi yapın
Net ele geçen geliri yazın. Kira, aidat, faturalar, kredi ödemeleri, market, ulaşım, okul ve sağlık harcamalarını ayrı satırlarda toplayın. Nakit harcamaları fişle not edin.
İkinci hafta
Harcama planı kurun
Zorunlu, esnek ve birikim olarak üç kova açın. Her kovaya üst sınır koyun. Market ve dışarıda yemeği aynı kovaya yazmayın, yoksa market hep taşar.
Üçüncü hafta
Otomatik akışı ayarlayın
Maaş günü küçük bir tutarı ayrı hesaba aktarın. Faturalar için otomatik ödeme tarihlerini maaş sonrası güne alın. Kalanla yaşamak, bütçenin en sakin halidir.
Ay sonu
Gözden geçirin ve sadeleştirin
Plan ile gerçeği yan yana koyun. Sapan iki kalemi bulun, suçlamayın. Gelecek ay yalnızca o iki kalemin sınırını düzeltin.
İpucu: İlk bütçenizi mükemmel yapmaya çalışmayın. İlk ayın işi yalnızca izlemektir. İkinci ay sınır koymak çok daha kolay olur.
Oranla düşünmek
50 30 20 yöntemi ne anlatır
Bu yöntem, net gelirin kabaca yarısını ihtiyaçlara, üçte birine yakınını isteklere, kalanını birikim ve borç kapatmaya ayırmayı önerir. Kural değil, kontrol listesidir. İstanbul'da kirası yüksek bir hanede ihtiyaç payı doğal olarak büyür, o zaman istek payı küçülür.
- İhtiyaçlar: kira, faturalar, mutfak, ulaşım, okul, sağlık ve kredi taksitleri. Bu grup şişerse önce abonelikleri ve paket aşımlarını gözden geçirin.
- İstekler: dışarıda yemek, giyim, eğlence, tatil. Yasaklamak yerine aylık tavan koyun, tavan bitince ayı sakin kapatın.
- Birikim ve borç: acil durum fonu ve borç kapatma aynı kovadadır. Borç varsa önce yüksek maliyetli borca ağırlık verin.
Kısa örnek
Üç kova, tek sayfa
Tek sayfalık bir tablo yeterlidir. Her ayın 1'inde kova sınırlarını yazın, ayın 15'inde ve 30'unda gerçekleşeni ekleyin. Üç ay üst üste aynı kalem taşıyorsa sınırı değil, alışkanlığı konuşun.
Borç yönetimi ile birlikte oku →Aile bütçesi notu
Kalabalık hanede herkesin harcaması ayrı cepten çıkar. Ortak giderler için tek hesap, kişisel harcamalar için kişi başı küçük harçlık düzeni kavgayı azaltır.
Mutfak masası yöntemi
Zarflar, uygulamadan önce gelir. Bir ay zarfla yaşayın, nereye ne gittiğini elinizle hissedin.
Defter köşesi
Aynı defter, aynı kalem, aynı gün. Düzen, araçtan önce gelir.
Düzensiz gelir ve takip
Gelir değişkense bütçe nasıl sabit durur
Serbest çalışan, primli satış ekibi veya vardiyalı gelirde tek maaş yoktur. Çözüm, son altı ayın en düşük net gelirini taban almaktır. Tabanla kira ve faturalar ödenir, iyi ayların fazlası birikime ve dalgalı ayların açığına ayrılır.
Gelir gider takibi için karmaşık tablo gerekmez. Tarih, açıklama, tutar ve kova adı yeterlidir. Haftada on dakika bakmak, ay sonunda üç saat düzeltmekten kolaydır.
Market fişi, bütçenin aynasıdır. Dört hafta fiş saklayın, tekrar eden üç ürünü bulun. Liste ile markete gitmek çoğu hanede en hızlı rahatlamadır.
Öncelik sırası yapın
Önce barınma, mutfak, ulaşım ve zorunlu borç ödemeleri. Sonra birikim payı. İstekler en sona kalır. Sıra netse, dar ayda neyin bekleyeceği bellidir.
İki hesap kullanın
Biri faturalar, biri günlük harcama. Maaş günü fatura payını ayırın, karta yalnızca günlük payı bırakın. Göz kararı harcama böylece sınırın içinde kalır.
Yıllık giderleri aya bölün
Sigorta, vergi, okul kaydı gibi yılda bir gelen ödemeleri on ikiye bölüp her ay kenara koyun. Sürpriz, yalnızca unutulmuş ödemedir.
Harcama planını duvara asın
Buzdolabına tek sayfa: üç kova, üç sınır. Evde herkes görürse bütçe bir kişinin yükü olmaktan çıkar.
Kredi kartını araç gibi kullanın
Ekstre, takip defteridir. Ay sonunda tamamını ödeyemeyeceğiniz harcamayı karta yazmayın. Taksitleri bütçe satırına tek tek ekleyin, toplamda unutmayın.
Uygulama listesi
Bu pazar neyi toparlar
Yazdırıp buzdolabına asabileceğiniz kadar sade bir liste. Bir pazar öğleden sonrası yeterlidir. Her maddeye on dakika verin, bitmeyen maddeyi erteleyin.
Son üç ekstre çıktısı
Tekrar eden abonelikleri işaretleyin. Üç aydır kullanmadığınızı kapatın.
Fatura takvimi
Tüm son ödeme tarihlerini tek listeye yazın, maaş gününe göre sıralayın.
Market tavanı
Haftalık market sınırı koyun, liste dışı ürünü sepete eklemeyin.
Otomatik birikim talimatı
Küçük tutarla başlayın. Tutar değil, düzen önemlidir.
Ay sonu on beş dakika
Plan ile gerçeği karşılaştırın, gelecek ayın iki sınırını düzeltin.
Merak edilenler
Sık sorulan sorular
Kısa ve net yanıtlar. Daha geniş açıklama için ilgili rehberlerimize bakın.
Aylık bütçe için en basit başlangıç nedir
Bir ay boyunca yalnızca izleyin, sınır koymayın. İkinci ay üç kova açın ve her birine tek bir üst sınır yazın. Basit başlangıç, sürdürülebilir olandır.
Gelirim düzensiz, hangi tutarı baz almalıyım
Son altı ayın en düşük net gelirini taban alın. Zorunlu giderleri tabana göre planlayın, iyi ayların fazlasını kenara ayırın.
Harcama takibini defterle mi uygulamayla mı yapmalıyım
Hangi yönteme üç ay devam edebiliyorsanız o doğrudur. Çoğu hane için banka ekstresi artı tek sayfa defter yeterlidir.
Bütçem sürekli aşılıyor, neyi düzeltmeliyim
Önce en çok sapan iki kalemi bulun. Genelde market ve dışarıda yemek çıkar. Bir ay yalnızca o iki kaleme odaklanın, tüm bütçeyi baştan yazmayın.
Aile bütçesinde ortak gider nasıl paylaşılır
Kira ve faturalar ortak hesaptan ödenir, herkes geliri oranında katkı verir. Kişisel harcamalar için ayrı küçük paylar kavgayı azaltır.
Birikim için ayda ne kadar ayırmalıyım
Sabit oran her haneye uymaz. Borç yoksa küçük düzenli tutarla başlayın, üç ayda bir gözden geçirin. Düzen, tutardan önce gelir.
Tek sayfalık planınız bu akşam hazır olsun
Zeppelinmole Finans Rehberi eğitim içerikleri hazırlar, bireysel danışmanlık vermez. Bütçenizi kurarken takıldığınız yeri bize yazın, hangi rehberin size uygun olduğunu söyleyelim. İstanbul ekibimiz hafta içi 09:00–18:00 arasında yanıt verir.
Sonraki duraklar: Tasarruf Rehberi ve Yatırım Temelleri. Önce düzeni kurun, sonra büyümeyi konuşalım.
Büyükdere Caddesi No: 127, Esentepe, 34394 Şişli / İstanbul — Nasıl çalıştığımızı öğrenin